Total Temporomandibular Joint Replacement: Complication Management
در بیماران مبتلا به تخریب پیشرفته مفصل گیجگاهیفکی، آنکیلوز، ناهنجاریهای شدید، تومورهای مفصلی یا پیامدهای ناموفق جراحیهای قبلی، تعویض کامل مفصل میتواند بهعنوان یکی از پیچیدهترین گزینههای بازسازی مطرح شود. کتاب «تعویض کامل مفصل گیجگاهیفکی؛ مدیریت عوارض» برای مواجهه حرفهای با همین پروندهها تدوین شده است و مسیر درمان را از انتخاب بیمار و نوع پروتز تا اجرای جراحی، مراقبت پس از عمل و کنترل عوارض دنبال میکند.
این اثر تنها دستورالعملی برای نصب پروتز نیست. نویسندگان فصلها، که از جراحان باتجربه TMJ هستند، تلاش کردهاند نشان دهند هر تصمیم در مرحله طراحی و اجرای عمل چگونه میتواند بر عملکرد فک، درد، کیفیت زندگی و احتمال نیاز به جراحی اصلاحی اثر بگذارد.
بخش نخست با آناتومی، عملکرد طبیعی مفصل و ملاحظات بیومکانیکی موردنیاز برای طراحی یک مفصل مصنوعی آغاز میشود. سپس اندیکاسیونها و کنتراندیکاسیونهای تعویض کامل مفصل بررسی میشوند تا تفاوت میان بیماری قابلکنترل با روشهای محافظهکارانه یا کمتهاجمی و شرایط نیازمند بازسازی کامل روشن شود.
دو فصل جداگانه به پروتزهای آماده یا استاندارد و پروتزهای سفارشی اختصاص یافتهاند. این تفکیک به خواننده امکان میدهد مزایا، محدودیتها و ملاحظات انتخاب هر سیستم را با توجه به آناتومی بیمار، وسعت نقص استخوانی و پیچیدگی بازسازی مقایسه کند.
مباحث جراحی از آمادهسازی بیمار و مراقبت بیهوشی و پیرامون عمل آغاز میشوند. پس از آن، تکنیک پایه جراحی، نحوه دسترسی به مفصل، قرار دادن اجزای پروتز و اصول مدیریت بافتهای اطراف بررسی میشوند.
فصل مراقبت پس از عمل و پروتکلهای بهبود سریع یا ERAS بر آن است که نتیجه جراحی تنها به قرارگیری صحیح پروتز وابسته نیست. کنترل درد، تغذیه، بازتوانی حرکتی فک، پیشگیری از عفونت و پیگیری منظم نیز برای دستیابی به عملکرد پایدار اهمیت دارند.
کتاب همچنین بازسازی گسترده مفصل یا eTMJR را در مواردی بررسی میکند که آسیب از محدوده معمول مفصل فراتر رفته و بخشهایی از قوس زیگوماتیک، قاعده جمجمه یا راموس فک پایین نیز نیازمند بازسازی هستند.
بخش مهمی از اثر به موقعیتهای پیچیده اختصاص دارد. انجام همزمان تعویض مفصل و جراحی ارتوگناتیک، مدیریت بیماران مبتلا به آنکیلوز، بازسازی پس از تومورهای TMJ و تعویض آلوپلاستیک مفصل در کودکان در فصلهای مستقل بررسی شدهاند.
این فصلها به جراح کمک میکنند رابطه میان بازسازی مفصل، اصلاح اکلوژن، تقارن صورت و ثبات اسکلتی را درک کند. در بیماران اطفال نیز مسئله رشد باقیمانده فک و پیامدهای بلندمدت پروتز اهمیت ویژهای پیدا میکند.
فصل مربوط به کیفیت زندگی، نتایج جراحی را از محدوده تصاویر رادیولوژیک و میزان بازشدن دهان فراتر میبرد و اثر درمان بر درد، خوردن، تکلم و فعالیتهای روزمره بیمار را در نظر میگیرد.
وجه متمایز این مرجع، قرار دادن عوارض در مرکز بحث است. عوارض حین عمل از نظر شیوع، عوامل خطر و مانورهای پیشگیرانه بررسی میشوند. آسیبهای عصبی و عروقی، خطا در موقعیتگذاری اجزای پروتز، مشکلات مربوط به دسترسی جراحی و رخدادهای غیرمنتظرهای که ممکن است در اتاق عمل ایجاد شوند، از موضوعات این بخش هستند.
عوارض دوره پس از عمل نیز همراه با راهحلهای پیشنهادی مطرح میشوند. عفونت، درد پایدار، محدودیت حرکتی، ناهمخوانی اکلوژن، واکنش بافتی، شلشدن یا شکست اجزای پروتز و نیاز به جراحی بازنگری، مسائلی هستند که مدیریت آنها به تشخیص بهموقع و برنامهریزی چندمرحلهای نیاز دارد.
کتاب بهجای ارائه فهرستی ساده از عوارض، بر پیشگیری، شناسایی عوامل مستعدکننده و انتخاب راهحل متناسب با وضعیت هر بیمار تمرکز میکند.
فصلهای پایانی، امکان دسترسی به سیستمهای تعویض مفصل در مناطق مختلف جهان و محدودیتهای اقتصادی، نظارتی و آموزشی این درمان را بررسی میکنند. کتاب در پایان به آینده بازسازی TMJ، پیشرفت پروتزهای اختصاصی بیمار، طراحی دیجیتال، مواد جدید و روشهای نوین برنامهریزی جراحی میپردازد.
وجود ۱۹۲ تصویر رنگی و ۲۰ تصویر سیاهوسفید، ارزش اثر را برای مشاهده طراحی پروتزها، مراحل جراحی، یافتههای تصویربرداری و موقعیتهای پیچیده بالینی افزایش داده است.
این کتاب بیش از همه برای جراحان دهان و فک و صورت، جراحان کرانیومکزیلوفاشیال، فلوها و رزیدنتهای جراحی فک و صورت مناسب است. متخصصان ارتودنسی، بیهوشی، درد دهان و صورت و اعضای تیمهای بازتوانی نیز میتوانند از فصلهای مرتبط با برنامهریزی چندتخصصی، مراقبت پیرامون عمل و ارزیابی پیامدهای عملکردی بهره ببرند.
براساس معرفی ناشر، نقاط قوت مورد انتظار اثر عبارتاند از پوشش پیوسته فرایند تعویض کامل مفصل، مقایسه پروتزهای استاندارد و سفارشی، پرداختن به پروندههای دشوار مانند آنکیلوز و تومور، و تمرکز ویژه بر پیشگیری و درمان عوارض حین و پس از جراحی.
تعداد بالای تصاویر و مشارکت جراحان بینالمللی باتجربه نیز میتواند کتاب را برای آموزش تخصصی و مرور پروندههای پیچیده مفید کند. بااینحال، این موارد برگرفته از معرفی ناشر و ساختار کتاب هستند و هنوز نباید بهعنوان اجماع منتقدان یا نظر تأییدشده خوانندگان تلقی شوند.
دکتر ولادیمیر ماخون جراح دهان و فک و صورت اهل جمهوری چک است که فعالیت حرفهای او بهطور ویژه بر تشخیص، جراحی و بازسازی بیماریهای مفصل گیجگاهیفکی متمرکز شده است. او با دپارتمان جراحی دهان و فک و صورت دانشگاه چارلز و بیمارستان دانشگاهی پراگ همکاری دارد...
