رینولوژی مدرن؛ از التهاب مخاط تا جراحی قاعده جمجمه
«رینولوژی: بیماریهای بینی، سینوسها و قاعده جمجمه» یک مرجع جامع برای حوزهای است که دیگر نمیتوان آن را صرفاً به تشخیص سینوزیت و انجام جراحی اندوسکوپیک سینوس محدود کرد. ویرایش دوم این کتاب، دانش پایه درباره آناتومی و عملکرد بینی را با ایمونولوژی، درمانهای دارویی نوین، تکنیکهای پیشرفته اندوسکوپیک و جراحی قاعده جمجمه در یک مجموعه واحد کنار هم قرار میدهد.
کتاب به ویراستاری چهار چهره شناختهشده رینولوژی و جراحی قاعده جمجمه ــ پیتر اچ. هوانگ، دیوید دبلیو. کندی، ریچارد آر. اورلاندی و پیتر-جان ورمالد ــ تدوین شده و مشارکت متخصصان متعدد بینالمللی باعث شده موضوعات آن از مراقبتهای مطبی تا پیچیدهترین اعمال جراحی اندونازال را پوشش دهند.
تشخیص بیماری پیش از انتخاب درمان
فصلهای نخست پایه لازم برای تصمیمگیری در رینولوژی را ایجاد میکنند: تکامل و آناتومی ناحیه سینونازال، تصویربرداری سینوسهای پارانازال و قاعده جمجمه، فیزیولوژی بینی، روشهای اندازهگیری عملکرد بینی و ارزیابی بویایی و چشایی.
پس از این مبانی، کتاب وارد بیماریهای شایع بالینی میشود؛ رینیت آلرژیک و غیرآلرژیک، اصول تستهای پوستی و ایمونوتراپی، ارتباط راه هوایی فوقانی و تحتانی، رینیتهای ویروسی و روشهای تشخیص رینوسینوزیت از جمله موضوعاتی هستند که زمینه لازم برای برخورد نظاممند با بیمار را فراهم میکنند.
این ترتیب اهمیت بالینی زیادی دارد: درمان در کتاب از یک یافته منفرد در CT آغاز نمیشود، بلکه تاریخچه، عملکرد بینی، مکانیسم بیماری، التهاب مخاطی، آلرژی و یافتههای تصویربرداری در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
رینوسینوزیت مزمن در عصر Endotype و درمانهای بیولوژیک
یکی از تغییرات مهم ویرایش دوم، توجه پررنگتر به درک جدید از Chronic Rhinosinusitis است. کتاب علاوه بر فنوتیپ ظاهری بیماری، به Endotypeها و مکانیسمهای زیستی زمینهای میپردازد و فصل مستقلی را به Endotypes and Biotherapeutics in Chronic Rhinosinusitis اختصاص داده است.
این رویکرد اهمیت ویژهای در دورهای دارد که انتخاب درمان برای بیماران مبتلا به CRS و پولیپ بینی دیگر فقط میان دارو و جراحی خلاصه نمیشود. درمانهای بیولوژیک، پاسخ ایمنی، الگوهای التهابی و انتخاب بیمار مناسب برای درمانهای مختلف به بخش مهمی از تصمیمگیری تخصصی تبدیل شدهاند.
ویرایش دوم همچنین مباحث مربوط به بویایی، درمانهای بیولوژیک و پروسیجرهای قابل انجام در مطب را بهروزرسانی و توسعه داده است؛ بنابراین کتاب میان دانش جدید پاتوفیزیولوژی و کاربرد مستقیم آن در درمان بیمار ارتباط برقرار میکند.
جراحی سینوس؛ از اصول ESS تا موارد پیچیده و Revision
بخش جراحی کتاب تنها آموزش مراحل یک Functional Endoscopic Sinus Surgery استاندارد نیست. ابزارهای جراحی، Navigation، تصویربرداری حین عمل، تکنیکهای جراحی اندوسکوپیک، جراحی Revision، جراحی سینوس فرونتال و پیشگیری و مدیریت عوارض در قالب مباحث مجزا بررسی میشوند.
برای جراحی که با بیماری مقاوم، آناتومی دشوار، جراحی قبلی یا درگیری گسترده سینوسها روبهرو است، این ساختار اهمیت زیادی دارد. خواننده میتواند از اصول آناتومیک و برنامهریزی اولیه به سمت تکنیکهای پیشرفتهتر حرکت کند و همزمان خطر آسیب به اربیت، قاعده جمجمه و ساختارهای عروقی و عصبی مجاور را در تصمیمگیری وارد کند.
اختلالات مادرزادی سینونازال، تومورهای خوشخیم و بدخیم، اپیستاکسی، مشکلات سپتوم و توربینیتها و کاربردهای اندوسکوپی در جراحی اربیت نیز دامنه کاربرد کتاب را فراتر از بیماریهای التهابی سینوس گسترش میدهند.
جایی که رینولوژی وارد قلمرو قاعده جمجمه میشود
یکی از وجوه متمایز این مرجع، بخش گسترده مربوط به Skull Base Surgery است. مطالعه از آناتومی اندوسکوپیک قاعده جمجمه و ناحیه پاراسلار آغاز میشود و سپس پاتولوژیهای سینونازال، قاعده جمجمه قدامی و مرکزی و ضایعات نازوفارنکس مطرح میشوند.
نشت مایع مغزینخاعی و انسفالوسل، رویکردهای اندوسکوپیک به حفره جمجمهای قدامی، سلا و ناحیه سوپراسلا، پتروس اپکس و سینوس کاورنوس، کلیووس و حفره خلفی، حفره پتریگوپالاتین و اینفراتمپورال و محل اتصال کرانیوسرویکال از مباحث پیشرفته این قسمت هستند.
ویرایش دوم همچنین مطالب گستردهتری درباره Endoscopic Transorbital Surgery برای ضایعات اربیت و قاعده جمجمه ارائه میکند. بازسازی اندوسکوپیک قاعده جمجمه و مدیریت عوارضی مانند آسیبهای عروقی و نورولوژیک، نشت CSF و عفونت نیز در فصلهای پایانی جایگاه مستقلی دارند.
به این ترتیب، کتاب فقط چگونگی «دسترسی» به یک ضایعه را آموزش نمیدهد؛ بلکه بستهشدن نقص قاعده جمجمه، پیشگیری از عوارض و مراقبت پس از جراحی را نیز بخشی از همان فرایند درمانی میداند.
ویرایش دوم چه چیزی به نسل قبلی کتاب اضافه کرده است؟
از انتشار ویرایش نخست در سال 2012 تا این نسخه، رینولوژی از نظر شناخت پاتوفیزیولوژی CRS، درمانهای بیولوژیک، تکنولوژی جراحی، تصویربرداری، روشهای اندوسکوپیک و دسترسیهای پیشرفته قاعده جمجمه تغییر قابلتوجهی کرده است. ویرایش دوم برای انعکاس همین تغییرات بازطراحی و گسترش یافته است.
مباحث بویایی بهروزرسانی شدهاند، درمانهای بیولوژیک به کتاب افزوده شدهاند، پروسیجرهای مطبی رینولوژی پوشش گستردهتری پیدا کردهاند و مطالب Endoscopic Nasopharyngectomy نیز بازنگری شدهاند. بخش جدید و مفصل جراحی ترانساوربیتال نیز نشاندهنده گسترش مرزهای جراحی اندوسکوپیک قاعده جمجمه است.
آموزش تصویری یکی از ارکان کتاب باقی مانده است. بیش از هزار تصویر شامل طراحیهای پزشکی، تصاویر تشخیصی و تصاویر حین جراحی در متن به کار رفتهاند. علاوه بر آن، مجموعهای از 37 ویدئوی جراحی ارائه شده که 16 مورد آنها برای این ویرایش جدید هستند و تکنیکهای پیشرفته را در محیط عملی نشان میدهند.
مرجعی برای زمانی که پاسخ کوتاه کافی نیست
این کتاب بیشترین ارزش را برای متخصصان و فلوهای رینولوژی، جراحان گوش، حلق و بینی، رزیدنتهای سالهای بالاتر و جراحان فعال در حوزه سینوس و قاعده جمجمه دارد. بخشهای پیشرفته آن برای تیمهایی که جراحی اندونازال قاعده جمجمه را بهصورت مشترک میان ENT و جراحی مغز و اعصاب انجام میدهند نیز اهمیت ویژهای دارد.
برای یک پزشک که فقط به مرور سریع بیماریهای شایع ENT نیاز دارد، این کتاب احتمالاً بیش از حد گسترده است. نقطه قوت واقعی آن زمانی آشکار میشود که خواننده به مرجعی نیاز داشته باشد که بتواند از فیزیولوژی و ایمونولوژی مخاط، درمان CRS و درمانهای بیولوژیک تا Revision Sinus Surgery، تومورهای سینونازال، نشت CSF و بازسازی پیچیده قاعده جمجمه را در یک منبع تخصصی دنبال کند.