Evidence Based Handbook on Diagnosis and Staging in Oncology

روند تشخیص سرطان با درخواست یک آزمایش یا تصویربرداری پایان نمی‌یابد. پزشک باید بداند کدام بررسی برای اثبات بدخیمی ضروری است، چه روشی وسعت بیماری را دقیق‌تر مشخص می‌کند، چه آزمونی اطلاعات پیش‌آگهی یا پیش‌بینی پاسخ به درمان را فراهم می‌سازد و از انجام کدام بررسی‌های کم‌ارزش می‌توان صرف‌نظر کرد. هندبوک مبتنی بر شواهد تشخیص و مرحله‌بندی در انکولوژی برای پاسخ‌گویی عملی به همین پرسش‌ها تدوین شده است.

انتخاب بررسی مناسب، نه درخواست همه بررسی‌های ممکن

گسترش CT، MRI، PET، پزشکی هسته‌ای، نشانگرهای مولکولی و آزمون‌های انکوپاتولوژی، امکانات تشخیصی انکولوژی را افزایش داده است؛ اما هم‌زمان احتمال بررسی بیش‌ازحد یا ناکافی بیمار را نیز بیشتر کرده است. نویسندگان کتاب تلاش کرده‌اند میان جامع‌بودن ارزیابی و پرهیز از آزمایش‌های غیرضروری تعادل برقرار کنند.

توصیه‌ها بر پایه شاخص‌هایی مانند حساسیت، ویژگی، ارزش اخباری منفی و توان واقعی هر روش در تغییر تصمیم بالینی ارائه می‌شوند. در نتیجه، خواننده تنها با فهرستی از آزمایش‌های قابل درخواست روبه‌رو نیست، بلکه می‌آموزد هر بررسی در چه شرایطی ارزش افزوده دارد و چگونه می‌تواند بر مرحله‌بندی و برنامه درمان اثر بگذارد.

سازمان‌دهی بر اساس محل و بافت‌شناسی تومور

ساختار کتاب عمدتاً بر اساس محل آناتومیک سرطان تنظیم شده و در برخی بخش‌ها نوع بافت‌شناختی تومور نیز مبنای تفکیک مطالب قرار گرفته است. این سازمان‌دهی باعث می‌شود پزشک بتواند مستقیماً به فصل مربوط به تومور موردنظر مراجعه کرده و مسیر ارزیابی مناسب را مرور کند.

موضوعات کتاب طیف گسترده‌ای از بدخیمی‌های توپر را در بر می‌گیرند، از جمله:

• تومورهای کودکان و بزرگسالان در مغز، نخاع و دستگاه عصبی مرکزی
• سرطان‌های نازوفارنکس، حفره دهان، اوروفارنکس، حنجره و هیپوفارنکس
• بدخیمی‌های تیروئید، سینوس‌های پارانازال و غدد بزاقی
• سرطان ریه و توده‌های خوش‌خیم قفسه سینه
• سرطان پستان و انواع غیرمعمول آن
• سرطان مری، معده، کولورکتال، مجرای مقعدی و دستگاه کبدی‌صفراوی
• بدخیمی‌های پروستات، مثانه و بیضه
• سرطان‌های دهانه رحم، آندومتر و تخمدان
• سارکوم‌های استخوان و بافت نرم
• تومورهای ویلمز، یوئینگ، رابدومیوسارکوم و دیگر تومورهای جامد کودکان
• بدخیمی‌های پوست و ضمائم پوستی

فصل مستقلی نیز به غربالگری سرطان اختصاص یافته و برخی بخش‌ها سندرم‌های ژنتیکی مرتبط با تومورها را بررسی می‌کنند.

از اثبات تشخیص تا تعیین پیش‌آگهی

مطالب هر فصل فراتر از تشخیص اولیه هستند. بررسی‌های لازم برای تعیین مرحله بیماری، ارزیابی گسترش موضعی و دوردست، شناسایی عوامل پیش‌آگهی و انتخاب آزمون‌های پیش‌بینی‌کننده پاسخ درمان نیز مطرح می‌شوند.

این رویکرد به‌ویژه در انکولوژی معاصر اهمیت دارد؛ زیرا نتیجه یک آزمون مولکولی، پاتولوژیک یا تصویربرداری ممکن است نوع جراحی، میدان پرتودرمانی، انتخاب درمان سیستمیک یا ترتیب مداخلات چندتخصصی را تغییر دهد.

جایگاه پیگیری پس از درمان

کتاب ارزیابی بیمار را پس از پایان درمان نیز دنبال می‌کند. فصل‌ها بررسی‌های لازم برای پیگیری، تشخیص عود، شناسایی بیماری باقیمانده و ارزیابی مشکلات احتمالی پس از درمان را مشخص می‌کنند. به این ترتیب، منبع حاضر فقط راهنمای مرحله پیش از درمان نیست و می‌تواند در برنامه‌ریزی مراقبت طولانی‌مدت بیمار نیز مورد استفاده قرار گیرد.

کاربرد در تصمیم‌گیری روزانه انکولوژی

لحن فشرده و ساختار مسئله‌محور کتاب برای مراجعه سریع در محیط بالینی طراحی شده است. رزیدنت می‌تواند پیش از ارائه بیمار یا جلسه تومور بورد، بررسی‌های ضروری را مرور کند و اعضای هیئت علمی نیز می‌توانند از آن برای هماهنگ‌کردن رویکرد تشخیصی تیم استفاده کنند.

این اثر برای رزیدنت‌ها و متخصصان انکولوژی پزشکی، جراحی سرطان و انکولوژی پرتویی سودمند است. رادیولوژیست‌ها، متخصصان پزشکی هسته‌ای، پاتولوژیست‌ها و پزشکانی که در تومور بوردهای چندتخصصی مشارکت دارند نیز می‌توانند از جمع‌بندی‌های آن برای انتخاب هدفمندتر بررسی‌ها استفاده کنند.