مقاومت ضدمیکروبی؛ مسئلهای فراتر از تجویز آنتیبیوتیک
کتاب Drug-Resistant Infections: Global Burden, Antimicrobial Stewardship, Prevention, and One Health Approaches مقاومت ضدمیکروبی را نه فقط بهعنوان یک چالش میکروبشناختی یا درمانی، بلکه بهعنوان یکی از مسائل پیچیده سلامت جهانی بررسی میکند؛ مسئلهای که رفتار تجویزی پزشکان، عملکرد نظام سلامت، مصرف آنتیبیوتیک در دامپزشکی، محیطزیست، سیاستگذاری، صنایع دارویی و حتی ارتباطات عمومی همگی در شکلگیری یا مهار آن نقش دارند.
راجش باتیا با تکیه بر تجربه گسترده خود در برنامههای بینالمللی کنترل مقاومت ضدمیکروبی، بحث را از ظهور و تحول آنتیبیوتیکها و اصول مصرف منطقی آنها آغاز میکند و سپس به عوامل اصلی گسترش مقاومت و راهکارهای قابل اجرا برای مهار آن میپردازد. به همین دلیل، کتاب میان مبانی علمی AMR و تصمیمهایی که باید در سطح بیمارستان، جامعه و سیاستگذاری گرفته شوند پیوند برقرار میکند.
از بیمارستان تا دام، محیطزیست و سیاست جهانی
یکی از نقاط محوری کتاب، نگاه One Health یا سلامت واحد است. مقاومت میکروبی نمیتواند صرفاً در بخش سلامت انسان کنترل شود؛ مصرف داروهای ضدمیکروبی در دام و طیور، انتقال میکروارگانیسمها میان انسان و حیوان، آلودگی محیطزیست و زنجیره تولید مواد غذایی بخشی از همان اکوسیستم مقاومت هستند.
کتاب در همین چارچوب نقش نظامهای سلامت، بخش دامپزشکی، محیطزیست، بخش خصوصی و جامعه مدنی را بررسی میکند و ابتکارهای جهانی برای مقابله با AMR را نیز در کنار سیاستها و برنامههای اجرایی قرار میدهد. این نگاه چندبخشی به خواننده کمک میکند بفهمد چرا کنترل مقاومت ضدمیکروبی بدون هماهنگی میان پزشکی، دامپزشکی، بهداشت عمومی و سیاستگذاری امکانپذیر نیست.
پایش، Stewardship و پیشگیری در عمل
بخش مهمی از کتاب به ابزارهایی اختصاص دارد که برای تبدیل سیاستهای کنترل AMR به برنامههای عملی ضروریاند: پایش مقاومت ضدمیکروبی در انسان و دام، پایش مصرف آنتیمیکروبیالها، برنامههای Antimicrobial Stewardship، کنترل و پیشگیری از عفونت و اقدامات Biosecurity.
نقش واکسنها در کاهش مصرف آنتیبیوتیک و پیشگیری از عفونتهای مقاوم نیز بهطور مستقل بررسی میشود. در ادامه، نویسنده به اولویتهای پژوهشی، نیاز به آنتیبیوتیکهای جدید، موانع توسعه دارو، جایگزینهای احتمالی آنتیبیوتیکها و اهمیت طراحی راهبردهای ارتباطی برای تغییر رفتار حرفهای و عمومی میپردازد.
منبعی برای تصمیمگیری در سطح سیستم سلامت
این اثر بیش از آنکه یک راهنمای انتخاب آنتیبیوتیک برای عفونتهای منفرد باشد، کتابی برای درک و مدیریت اکوسیستم مقاومت ضدمیکروبی است. ترکیب میکروبشناسی، پزشکی بالینی، اپیدمیولوژی، سلامت عمومی، سیاستگذاری، نظارت و One Health باعث میشود کتاب برای متخصصان بیماریهای عفونی و میکروبشناسی پزشکی، کارشناسان کنترل عفونت و Antimicrobial Stewardship، متخصصان سلامت عمومی، دامپزشکان، پژوهشگران AMR و مدیران و سیاستگذاران نظام سلامت ارزش ویژهای داشته باشد.
برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگرانی که میخواهند تصویری یکپارچه از بار جهانی مقاومت دارویی و ابزارهای پیشگیری و کنترل آن داشته باشند نیز این کتاب میتواند بهعنوان یک مرجع بهروز و ساختارمند مورد استفاده قرار گیرد.