درسنامه بیهوشی اسمیت و ایتکن‌هد، ویرایش هشتم

برای بسیاری از دستیاران بیهوشی، دشواری آموزش تنها به یادگیری داروها یا تکنیک‌های بیهوشی محدود نمی‌شود. پزشک باید بتواند در زمانی کوتاه، فیزیولوژی بیمار، بیماری‌های همراه، خطرات عمل، تجهیزات، پایش، انتخاب تکنیک بیهوشی و مراقبت پس از جراحی را در کنار یکدیگر تحلیل کند. «درسنامه بیهوشی اسمیت و ایتکن‌هد» برای ایجاد همین پیوند میان دانش پایه و تصمیم‌گیری بالینی تدوین شده است.

این کتاب که بیش از چهار دهه در آموزش متخصصان بیهوشی جایگاه داشته، در ویرایش هشتم مجموعه‌ای منظم از علوم پایه، اصول پزشکی پیرامون عمل و کاربردهای تخصصی بیهوشی را در ۴۹ فصل ارائه می‌کند. ساختار آن به خواننده اجازه می‌دهد یک موضوع را برای آموزش مرحله‌به‌مرحله مطالعه کند یا هنگام مواجهه با یک مسئله بالینی، به فصل مرتبط مراجعه کند.

پایه علمی لازم برای بیهوشی ایمن

بخش نخست به علوم پایه‌ای اختصاص دارد که مستقیماً بر عملکرد روزانه متخصص بیهوشی اثر می‌گذارند. اصول فارماکولوژی، داروهای استنشاقی، داروهای وریدی و آرام‌بخش‌ها، بی‌حس‌کننده‌های موضعی، فیزیولوژی و فارماکولوژی درد، تهوع و استفراغ، عملکرد عضله و بلوک عصبی‌عضلانی در این بخش بررسی می‌شوند.

فیزیولوژی قلب و عروق، تنفس و کلیه، تعادل مایعات و الکترولیت‌ها، اختلالات اسید و باز، پاسخ متابولیک به استرس، تنظیم دما، انعقاد و انتقال خون نیز با تمرکز بر نیازهای متخصص بیهوشی مطرح شده‌اند. وجود فصل مستقلی درباره داده‌ها، آمار و کارآزمایی‌های بالینی به خواننده کمک می‌کند شواهد پژوهشی و مطالعات درمانی را با دقت بیشتری تفسیر کند.

از فیزیک دستگاه‌ها تا پایش بیمار

بیهوشی بدون درک اصول فیزیکی تجهیزات، سیستم‌های انتقال گاز، ماشین بیهوشی و ابزارهای اندازه‌گیری قابل انجام نیست. بخش دوم کتاب مبانی فیزیک مرتبط با بیهوشی، دستگاه‌ها و تجهیزات و اصول اندازه‌گیری و مانیتورینگ بالینی را در قالبی متمرکز پوشش می‌دهد.

این مباحث به‌گونه‌ای سازمان یافته‌اند که خواننده تنها با ساختمان دستگاه‌ها آشنا نشود، بلکه بتواند محدودیت‌های اندازه‌گیری، احتمال خطا و تأثیر عملکرد تجهیزات بر ایمنی بیمار را نیز درک کند.

مسیر کامل مراقبت پیرامون عمل

بخش سوم، بیمار را از مرحله ارزیابی پیش از عمل تا ریکاوری دنبال می‌کند. ارزیابی و بهینه‌سازی بیمار، برخورد با بیماری‌های هم‌زمان، رضایت آگاهانه، اجرای عملی بیهوشی، مدیریت راه هوایی، کنترل درد و تکنیک‌های بی‌حسی موضعی و منطقه‌ای از موضوعات اصلی این بخش هستند.

عارضه‌های حین بیهوشی، مدیریت وقایع بحرانی، احیا و مراقبت پس از عمل در فصل‌های جداگانه بررسی می‌شوند. همچنین موضوعاتی مانند سونوگرافی در محل مراقبت، کیفیت و ایمنی خدمات و پایداری زیست‌محیطی وارد چارچوب آموزشی کتاب شده‌اند؛ موضوعاتی که جایگاه بیهوشی معاصر را فراتر از تجویز دارو و کنترل راه هوایی نشان می‌دهند.

بیهوشی در جراحی‌های مختلف و بیماران پرخطر

بخش بالینی کتاب، انتخاب و اجرای بیهوشی را در جمعیت‌ها و جراحی‌های گوناگون بررسی می‌کند. بیهوشی سالمندان و بیماران دچار ضعف و شکنندگی، بیماران مبتلا به چاقی، کودکان و بیماران جراحی یک‌روزه در کنار بیهوشی برای جراحی‌های عمومی، زنان و مجاری ادراری مطرح شده‌اند.

فصل‌های تخصصی دیگری به جراحی ارتوپدی، گوش و حلق و بینی، فک و صورت و دندان‌پزشکی، چشم، عروق، غدد، پلاستیک، مغز و اعصاب، قفسه سینه، قلب و مامایی اختصاص دارند. بیهوشی در تروما و اورژانس، خارج از اتاق عمل، پیوند اعضا و محیط‌های دارای منابع محدود نیز مورد توجه قرار گرفته است.

فصل مراقبت‌های ویژه در پایان این مسیر قرار دارد و ارتباط عملی بیهوشی با احیا، حمایت اندام‌ها و مدیریت بیمار بدحال را تکمیل می‌کند.

جایگاه کتاب در آموزش FRCA

ویرایش هشتم با برنامه آموزشی FRCA تطبیق داده شده و نسخه الکترونیکی آن، ارجاعات مرتبط با سرفصل‌های به‌روزشده آزمون را به محتوای فصل‌ها متصل می‌کند. ارجاع‌های متقابل میان فصل‌ها و ویدئوهای تکمیلی نیز برای دنبال‌کردن ارتباط موضوعات و مشاهده برخی جنبه‌های عملی در نظر گرفته شده‌اند.

کتاب برای دستیاران تازه‌وارد و افراد در مراحل میانی آموزش بیهوشی بیشترین کاربرد را دارد. داوطلبان FRCA و آزمون‌های مشابه می‌توانند از آن به‌عنوان منبع اصلی مطالعه مفهومی استفاده کنند؛ هرچند برای مرور نهایی آزمون، احتمالاً همچنان به منابع خلاصه‌تر و مجموعه پرسش‌ها نیاز خواهند داشت.

«درسنامه بیهوشی اسمیت و ایتکن‌هد» میان یک کتاب مقدماتی کوتاه و رفرنس‌های بسیار حجیم و فوق‌تخصصی قرار می‌گیرد. ارزش اصلی آن در ارائه تصویری یکپارچه از علوم پایه، مراقبت پیرامون عمل، تکنیک‌های بیهوشی و شرایط تخصصی است؛ به‌گونه‌ای که خواننده بتواند آموخته‌های نظری را مستقیماً در مفهوم‌پردازی و مدیریت بیمار جراحی به کار گیرد.