تجویز دارو در اورولوژی تنها به انتخاب آنتیبیوتیک برای عفونت ادراری یا تجویز یک داروی علامتی برای بزرگی پروستات محدود نمیشود. اورولوژیست باید با اصول فارماکوکینتیک، داروهای پیرامون عمل، ضدانعقادها، مسکنها، درمانهای اختلال عملکرد ادراری و جنسی و مجموعهای روبهگسترش از داروهای ضدسرطان آشنا باشد. کتاب «فارماکولوژی در اورولوژی» این حوزه پراکنده را در قالب یک مرجع تخصصی و منسجم گردآوری کرده است.
از مبانی تجویز تا مراقبت پیرامون جراحی
کتاب با موضوعات پایهای مانند متابولیسم و دفع دارو، فراهمی زیستی، سامانههای دارورسانی، مواد جانبی دارویی، واکنشهای ناخواسته و آلرژی دارویی آغاز میشود. تجویز دارو در بارداری و سالمندی نیز بهصورت جداگانه بررسی شده است؛ دو موقعیتی که تغییرات فیزیولوژیک، بیماریهای همراه و خطر عوارض دارویی، تصمیمگیری را پیچیدهتر میکنند.
بخش مهمی از اثر به مدیریت دارویی پیرامون جراحی اختصاص دارد. اصول ضدانعقاد، وارفارین، داروهای ضدانعقاد خوراکی مستقیم و داروهای ضدپلاکت در کنار بیهوشی عمومی و موضعی، آرامبخشی، داروهای وازواکتیو و کنترل تهوع و استفراغ پس از عمل مرور میشوند. فصلهای مربوط به استامینوفن، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، اپیوئیدها، داروهای تعدیلکننده درد نوروپاتیک و کتامین نیز مبنایی برای انتخاب ایمنتر درمان ضد درد فراهم میکنند.
درمان عفونت و بیماریهای خوشخیم اورولوژی
بخش عفونتهای ادراری ابتدا اصول درمان ضدمیکروبی و روشهای غیردارویی مدیریت عفونت را مطرح میکند و سپس گروههای اصلی دارویی، از پنیسیلینها و سفالوسپورینها تا آمینوگلیکوزیدها، کارباپنمها، فلوروکینولونها، تتراسایکلینها و سولفونامیدها را بررسی میکند. درمان عفونتهای مایکوباکتریایی، قارچی، ویروسی، تکیاختهای و انگلی نیز در دامنه کتاب قرار دارد.
در فصلهای مربوط به بیماریهای خوشخیم، درمان دارویی انسداد خوشخیم پروستات، مثانه بیشفعال، پرادراری شبانه، بیاختیاری ادراری استرسی، دیسرفلکسی اتونوم، سندرم درد مثانه و تنگی مجرای ادرار مطرح میشود. مدیریت دفع طبی سنگ، پیشگیری و درمان دارویی سنگهای کلیه و رویکرد اختصاصی به سنگهای سیستینی نیز جایگاه مستقلی دارد.
این سازماندهی به خواننده امکان میدهد درمان دارویی هر بیماری را در بستر واقعی اورولوژی مطالعه کند، نه بهصورت فهرستی جدا از تشخیص، جراحی و مراقبت پیرامون عمل.
داروهای اندروژی، سلامت جنسی و باروری مردان
فصلهای اندروژی کتاب طیف گستردهای از اختلالات سلامت جنسی و تولیدمثل مردان را پوشش میدهند. درمان خوراکی، موضعی و تزریقی اختلال نعوظ، بیماری پیرونی، پریاپیسم و اختلالات انزال از جمله مباحث این بخش هستند.
درمان جایگزینی تستوسترون و مدیریت دارویی ناباروری ناشی از عوامل مردانه نیز جداگانه بررسی شدهاند. این بخش برای دستیارانی مفید است که باید میان درمان دارویی، مداخلات جراحی و ارجاع به خدمات تخصصی اندروژی یا باروری تصمیمگیری کنند.
درمانهای سیستمیک سرطانهای اورولوژیک
یکی از گستردهترین بخشهای کتاب به فارماکولوژی انکولوژی اورولوژیک اختصاص دارد. خواننده ابتدا با اصول شیمیدرمانی، کورتیکواستروئیدها و ایمونوتراپی آشنا میشود و سپس درمانهای اختصاصی سرطانهای دستگاه ادراری و تناسلی را مرور میکند.
در سرطان پروستات، تاریخچه درمان، محرومسازی از آندروژن، درمانهای سیستمیک جدید، رادیولیگاندهای هدفگیرنده PSMA، رادیوم-۲۲۳، Sipuleucel-T و مهارکنندههای PARP بررسی میشوند. درمان داخل مثانهای و سیستمیک سرطان مثانه، مهارکنندههای تیروزین کیناز، مهارکنندههای mTOR و مهارکنندههای نقاط وارسی ایمنی در سرطان کلیه نیز در کنار درمان سیستمیک سرطانهای بیضه و آلت تناسلی قرار گرفتهاند.
این دامنه نشان میدهد که کتاب تنها یک مرور داروهای رایج اورولوژی نیست؛ بلکه تحولات درمان هدفمند، ایمنیدرمانی و پزشکی هستهای را نیز وارد آموزش داروشناسی اورولوژی کرده است.
منبعی برای دوره تخصص و آزمونهای فلوشیپ
ساختار ۷۸ فصلی کتاب امکان مطالعه موضوعی و مرور مرحلهای را فراهم میکند. فصل پایانی آن نیز اصول تجویز در کودکان و درمان دارویی اختلال عملکرد دستگاه ادراری تحتانی کودکان، شبادراری اولیه، تومور ویلمز و ریفلاکس وزیکویورترال را پوشش میدهد.
این اثر برای دستیاران اورولوژی، داوطلبان آزمونهای تخصصی و فلوشیپ، اورولوژیستها و پزشکانی مناسب است که در مراقبت از بیماران اورولوژیک با تصمیمهای دارویی سروکار دارند. داروسازان بالینی و اعضای تیمهای انکولوژی اورولوژیک نیز میتوانند برای شناخت کاربرد تخصصی داروها در بیماریهای دستگاه ادراری و تناسلی از آن استفاده کنند.