Paediatric Neurorehabilitation
در توانبخشی عصبی کودکان، بیمار یک «هدف ثابت» نیست؛ مغز، مهارتهای حرکتی، تواناییهای شناختی و زبانی، روابط خانوادگی و نقشهای آموزشی او همزمان در حال تغییر و تکاملاند. کتاب «توانبخشی عصبی کودکان» با درک همین تفاوت بنیادی، تصویری بهروز و چندرشتهای از ارزیابی، هدفگذاری و مداخله در کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلالات عصبی ارائه میدهد.
این مجموعه با ویراستاری تریسی مول و آندرهآ مارتینوتزی و با حمایت فدراسیون جهانی توانبخشی عصبی منتشر شده است. نویسندگان فصلها از حوزههای نورولوژی کودکان، پزشکی توانبخشی، فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتار و زبان، عصبروانشناسی، اختلالات بلع، فناوریهای توانبخشی و خدمات جامعهمحور گرد هم آمدهاند تا نیازهای کودک را نه بهصورت یک علامت منفرد، بلکه در بستر رشد، عملکرد، مشارکت و زندگی خانوادگی بررسی کنند.
کتاب با مروری بر نوروبیولوژی و نمودهای رشد طبیعی کودک آغاز میشود؛ دانشی که برای تشخیص انحراف از مسیر رشد و انتخاب زمان مناسب مداخله اهمیت اساسی دارد. سپس اصول توانبخشی در فلج مغزی و ابعاد غیرحرکتی این بیماری بررسی میشود؛ ابعادی که ممکن است شناخت، رفتار، ارتباط، تغذیه، خواب و مشارکت اجتماعی کودک را تحت تأثیر قرار دهند.
فصلهای بعدی به توانبخشی پس از آسیبهای اکتسابی مغز، اعم از آسیبهای تروماتیک و غیرتروماتیک، و همچنین بیماریهای پیشرونده یا ژنتیکی مانند آتاکسیها، آتروفی عضلانی نخاعی و دیستروفیهای عضلانی اختصاص دارند. اوتیسم و صرع نیز نه صرفاً از منظر تشخیص پزشکی، بلکه با توجه به اهداف عملکردی و توانبخشی کودک و خانواده مطرح میشوند.
یکی از نقاط قوت کتاب، محدود نکردن نوروتوانبخشی به تمرینهای حرکتی است. مداخله زودهنگام، بازتوانی عصبروانشناختی کودکان دچار آسیب مغزی، اختلالات گفتار و زبان، نیازهای ارتباطی پیچیده و استفاده از ارتباط افزوده و جایگزین از موضوعات مستقل اثر هستند.
اختلالات تغذیه و بلع نیز در قالب یک برنامه فشرده و چندتخصصی بررسی میشوند. این رویکرد نشان میدهد که موفقیت توانبخشی تنها با بهبود قدرت یا دامنه حرکت سنجیده نمیشود؛ توانایی کودک برای برقراری ارتباط، غذا خوردن ایمن، یادگیری، حضور در مدرسه و مشارکت در زندگی روزمره نیز بخشی از پیامد درمان است.
واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و فناوریهای پیشرفته توانبخشی جایگاه مشخصی در کتاب دارند. بااینحال، اثر از معرفی فناوریهای پرهزینه فراتر میرود و همزمان به راهبردهایی توجه میکند که در محیطهای دارای منابع محدود نیز قابلیت اجرا دارند. این توازن، کتاب را برای خوانندگانی که در نظامهای درمانی و اقتصادی متفاوت فعالیت میکنند کاربردیتر میسازد.
هدفگذاری بر اساس چارچوب ICF، مراقبت خانوادهمحور، همکاری میان مراکز آموزشی دوران کودکی و تیم توانبخشی، و الگوهای توانبخشی جامعهمحور در کشورهای با درآمد کم و متوسط، بخش پایانی مسیر کتاب را تشکیل میدهند. در نتیجه، درمان از فضای کلینیک خارج میشود و به خانه، مدرسه، محیط اجتماعی و کیفیت مشارکت کودک امتداد مییابد.
«توانبخشی عصبی کودکان» یک دستورالعمل تکپروتکلی یا کتاب تمرین درمانی برای یک حرفه خاص نیست؛ بلکه مرجعی برای درک مشترک اعضای تیم و مرور انتقادی رویکردهای معاصر این حوزه است. ساختار چندنویسندهای آن امکان میدهد بیماریها، عملکردها و مدلهای ارائه خدمات از دیدگاه متخصصان مختلف بررسی شوند.
این کتاب برای متخصصان نورولوژی و روانپزشکی کودک، پزشکان طب فیزیکی و توانبخشی، متخصصان کودکان، فیزیوتراپیستها، کاردرمانگران، گفتاردرمانگران، کارشناسان بلع، عصبروانشناسان، پرستاران، مددکاران اجتماعی و پژوهشگران توانبخشی مناسب است. دانشجویان تحصیلات تکمیلی و درمانگران تازهوارد میتوانند از آن برای ایجاد یک نمای جامع از رشته استفاده کنند و متخصصان باتجربه نیز به فصلهای مرتبط با فناوری، هدفگذاری، مراقبت خانوادهمحور و خدمات کممنبع بهعنوان یک مرور بهروز مراجعه کنند.
ارزیابیهای موجود عمدتاً از معرفی ناشر و ساختار محتوایی کتاب به دست میآیند. این معرفیها بر سه مزیت احتمالی تأکید دارند: پوشش جامع و چندرشتهای نوروتوانبخشی کودکان، توجه به فناوریهای جدید، و در نظر گرفتن مداخلات قابل اجرا در محیطهای کممنبع و کشورهای با درآمد کم و متوسط. این موارد باید بهعنوان ارزیابی تحریریه و ناشر در نظر گرفته شوند، نه نقد مستقل کاربران.
تریسی مول یکی از دو ویراستار کتاب «توانبخشی عصبی کودکان» و مدیر اجرایی فدراسیون جهانی توانبخشی عصبی یا WFNR است. بر اساس معرفی Springer، او بیش از دو دهه این مسئولیت را بر عهده داشته و از چهرههای باسابقه در مدیریت و توسعه شبکه بینالمللی نوروتوانبخشی ب...
پروفسور آندرهآ مارتینوتزی پزشک و پژوهشگر ایتالیایی در حوزه نورولوژی، نوروسایکایتری کودکان، ژنتیک و توانبخشی عصبی است. او استاد نورولوژی و روانپزشکی کودک در دانشگاه تورین و از چهرههای باسابقه نوروتوانبخشی کودکان در سطح بینالمللی است. مارتینوتزی همچنین...
