جایی که روماتولوژی و چشم‌پزشکی به هم می‌رسند

Interdisciplinary Rheumatology: Rheumatology and Ophthalmology کتابی بالینی و بین‌رشته‌ای درباره یکی از نقاط مهم تلاقی در پزشکی داخلی و چشم‌پزشکی است: درگیری‌های چشمی در بیماری‌های روماتولوژیک و خودایمنی. بسیاری از بیماری‌های روماتولوژیک فقط به مفاصل، پوست، کلیه یا ریه محدود نمی‌شوند؛ بلکه می‌توانند با التهاب‌های چشمی، یووئیت، اسکلریت، اپی‌اسکلریت، واسکولیت شبکیه، خشکی چشم، درگیری عصب بینایی یا عوارض دارویی همراه باشند. تشخیص درست این تظاهرات، اغلب به همکاری نزدیک روماتولوژیست و چشم‌پزشک نیاز دارد.

این کتاب از مجموعه Interdisciplinary Rheumatology دقیقاً برای همین فضای مشترک نوشته شده است. هدف آن این نیست که روماتولوژیست را به چشم‌پزشک یا چشم‌پزشک را به روماتولوژیست تبدیل کند؛ بلکه می‌خواهد زبان مشترکی میان این دو تخصص ایجاد کند تا ارزیابی، تشخیص و درمان بیماران پیچیده با دقت بیشتری انجام شود.

التهاب چشم؛ گاهی اولین نشانه بیماری سیستمیک

در بسیاری از بیماران، تظاهر چشمی می‌تواند نخستین سرنخ یک بیماری خودایمنی باشد. یووئیت در اسپوندیلوآرتریت‌ها، درگیری چشمی در بهجت، خشکی چشم در شوگرن، اسکلریت در آرتریت روماتوئید، ایسکمی چشمی در giant cell arteritis یا التهاب‌های چشمی مرتبط با سارکوئیدوز، همگی نمونه‌هایی هستند که نشان می‌دهند چشم می‌تواند پنجره‌ای به بیماری سیستمیک باشد.

کتاب با چنین نگاهی، ابتدا اصول کلی چشم در سلامت و بیماری خودایمنی را توضیح می‌دهد و سپس رویکرد بالینی به بیمار دارای تظاهرات چشمی روماتولوژیک را بررسی می‌کند. در ادامه، هر گروه بیماری به‌صورت بالینی و کاربردی مطرح می‌شود؛ از Rheumatoid Arthritis و ANCA-associated vasculitis تا Giant Cell Arteritis، Takayasu arteritis، Spondyloarthritides، Sarcoidosis، Systemic Lupus Erythematosus، Antiphospholipid Syndrome، Behçet Syndrome، Sjögren’s Disease، IgG4-related disease، Cogan syndrome، Relapsing Polychondritis و VEXAS syndrome.

راهنمایی برای تصمیم‌گیری مشترک

ارزش اصلی کتاب در نگاه همکاری‌محور آن است. بیمار مبتلا به التهاب چشمی شدید، عودکننده یا مقاوم به درمان، معمولاً فقط با معاینه چشم یا فقط با آزمایش‌های روماتولوژی قابل مدیریت نیست. در چنین شرایطی باید نوع التهاب چشمی، احتمال بیماری سیستمیک زمینه‌ای، شدت تهدید بینایی، نیاز به درمان سیستمیک، انتخاب داروی سرکوب‌کننده ایمنی، پایش عوارض و هماهنگی پیگیری‌ها هم‌زمان در نظر گرفته شود.

کتاب همچنین به عوارض چشمی داروهای روماتولوژی و درمان‌های سرکوب‌کننده ایمنی برای بیماری‌های التهابی چشم می‌پردازد؛ موضوعی که برای هر دو گروه متخصصان اهمیت مستقیم دارد. این بخش‌ها به خواننده کمک می‌کنند رابطه میان درمان سیستمیک، کنترل التهاب چشمی و ایمنی بیمار را بهتر درک کند.

مناسب برای چه کسانی است؟

• روماتولوژیست‌ها و فلوهای روماتولوژی
• چشم‌پزشکان، به‌ویژه علاقه‌مندان به یووئیت و التهاب‌های چشمی
• متخصصان ocular immunology
• رزیدنت‌های داخلی، روماتولوژی و چشم‌پزشکی
• پزشکانی که بیماران مبتلا به بیماری‌های خودایمنی سیستمیک را پیگیری می‌کنند
• کلینیک‌های مشترک روماتولوژی–چشم‌پزشکی
• مراکز آموزشی و کتابخانه‌های تخصصی پزشکی داخلی و چشم‌پزشکی

ارزش کتاب برای مطالعه بالینی

این کتاب برای خواننده‌ای مناسب است که به‌دنبال یک متن صرفاً نظری درباره روماتولوژی یا یک اطلس عمومی چشم‌پزشکی نیست، بلکه می‌خواهد بداند وقتی بیماری خودایمنی با علامت چشمی همراه می‌شود، چگونه باید فکر کرد، چه تشخیص‌هایی را باید در نظر گرفت، چه زمانی همکاری بین تخصصی ضروری است و چگونه درمان سیستمیک می‌تواند در حفظ بینایی و کنترل بیماری نقش داشته باشد.