از Cath Lab تا مداخلات پیچیده ساختاری قلب
کاتتریزاسیون قلبی دیگر صرفاً به آنژیوگرافی کرونر و PCI محدود نمیشود. متخصص قلب مداخلهای امروز با طیفی از تصمیمات روبهرو است که از انتخاب بیمار، دسترسی عروقی و ارزیابی همودینامیک آغاز میشود و تا حمایت مکانیکی گردش خون در شوک کاردیوژنیک، مداخلات پیچیده کرونری، درمانهای ترانسکاتتر دریچهای، بیماریهای مادرزادی و مداخلات شریانی و وریدی ادامه پیدا میکند. ویرایش سوم «Cardiovascular Catheterization and Intervention» برای پوشش همین گستره طراحی شده است.
این کتاب 60 فصل دارد و مسیر کار در آزمایشگاه کاتتریزاسیون را تقریباً از ابتدا تا انتها دنبال میکند. فصلهای نخست به طراحی و تجهیز Cath Lab، ایمنی پرتوی، مواد حاجب یددار، آمادهسازی بیمار، رضایت آگاهانه، سدیشن، داروهای وازواکتیو و آنتیترومبوتیک و انتخاب روش مناسب دسترسی عروقی اختصاص یافتهاند. در نتیجه، کتاب پیش از ورود به تکنیکهای پیشرفته، زیرساخت ایمن و منطقی انجام پروسیجر را تثبیت میکند.
همودینامیک؛ فراتر از اندازهگیری فشارها
بخش قابل توجهی از کتاب به مهارتهای همودینامیک اختصاص دارد؛ از Right Heart Catheterization و محاسبه برونده قلبی، مقاومت عروقی و شانتها تا ارزیابی فشارهای ریوی در Pulmonary Hypertension و بررسی تنگی یا نارسایی دریچهها.
برای موقعیتهایی که تفسیر اعداد ساده نیست نیز فصل مستقلی درباره افتراق همودینامیک کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک، کاردیومیوپاتی محدودکننده، پریکاردیت کانستریکتیو و تامپوناد قلبی وجود دارد. Endomyocardial Biopsy، Pericardiocentesis و کاتتریزاسیون سیستم وریدی قلب نیز در همین بخش عملی کتاب قرار گرفتهاند.
آنژیوگرافی، فیزیولوژی کرونر و تصویربرداری داخل عروقی
پس از مرور آناتومی کرونر و انواع Collateral، کتاب ابزارهای تشخیصی و تصویربرداری را وارد تصمیمگیری بالینی میکند. آنژیوگرافی، CTA و MRA در کنار روشهای تهاجمیتر بررسی میشوند و سپس Intracoronary Physiology، IVUS و Optical Coherence Tomography جایگاه خود را در ارزیابی ضایعات کرونری پیدا میکنند.
این ترکیب اهمیت زیادی دارد، زیرا در مداخلات مدرن تصمیم برای PCI دیگر صرفاً بر ظاهر یک تنگی در آنژیوگرافی متکی نیست؛ ارزیابی فیزیولوژیک و تصویربرداری داخل عروقی میتوانند انتخاب ضایعه، سایزگذاری استنت و بررسی نتیجه نهایی پروسیجر را دقیقتر کنند.
PCI از اصول پایه تا CTO و ضایعات کلسیفیه
بخش مداخلات کرونری از اصول PCI، انتخاب Guide Catheter و Guidewire و استنتگذاری شروع میشود و به موقعیتهای دشوارتر میرسد. PCI در انفارکتوس حاد میوکارد، شوک کاردیوژنیک، گرافت ورید صافن و Left Main، درمان Chronic Total Occlusion و مدیریت عوارض حین PCI همگی بهصورت مستقل بررسی شدهاند.
Atherectomy، Thrombectomy و Embolic Protection Devices نیز جایگاه مشخصی دارند. از افزودههای مهم ویرایش سوم، فصل Intravascular Lithotripsy است؛ فناوریای که در مدیریت ضایعات شدیداً کلسیفیه اهمیت فزایندهای پیدا کرده است.
کتاب همچنین شوک کاردیوژنیک را صرفاً بهعنوان یک وضعیت بالینی جانبی مطرح نمیکند. هم انفارکتوس همراه با Cardiogenic Shock و هم حمایت مکانیکی گردش خون با Micro-axial Flow Pump، IABP، Extracorporeal Support و دستگاههای حمایت از بطن راست در فصلهای اختصاصی بررسی میشوند.
قلب ساختاری؛ بخش رو به رشد کتاب
تغییرات مهم قلب و عروق مداخلهای در دهه اخیر بیش از هر جا در Structural Heart Disease دیده میشود و این موضوع در ویرایش سوم کاملاً منعکس شده است.
TAVI برای بیماری دریچه آئورت، درمانهای پرکوتانئوس بیماری میترال، مداخلات دریچه تریکوسپید و Transcatheter Pulmonary Valve Replacement در فصلهای جداگانه پوشش داده شدهاند. Intracardiac Echocardiography و TEE نیز نه فقط بهعنوان روش تصویربرداری، بلکه بهعنوان ابزار هدایت پروسیجرهای ساختاری مورد توجه قرار میگیرند.
Ethanol Septal Ablation در کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک، Left Atrial Appendage Exclusion و بستن ASD و PFO نیز دامنه کتاب را به مجموعهای از پروسیجرهای مهم Structural و Congenital Cardiology گسترش میدهند.
فراتر از عروق کرونر
یکی از تفاوتهای مهم این رفرنس با کتابهایی که فقط بر PCI متمرکزند، گستردگی بخش عروق محیطی و اندوواسکولار است. آنژیوگرافی و درمان شریانهای اندام فوقانی و تحتانی، عروق کلیوی و مزانتریک، کاروتید و ورتبرال، بیماری عروق داخل جمجمه، Endovascular AAA Repair و مداخلات وریدی در کتاب حضور دارند.
Pulmonary Angiography، Balloon Pulmonary Angioplasty در بیماری ترومبوآمبولیک مزمن ریوی و مباحث جدید مربوط به مداخلات وریدی و آمبولی ریه نیز نشان میدهند که مرزهای Interventional Cardiology در این ویرایش بسیار فراتر از عروق کرونر تعریف شدهاند.
رفرنس عملی برای متخصص قلب مداخلهای
ساختار کتاب صرفاً توصیفی نیست. ناشر بر استفاده از الگوریتمهای درمانی، جداول مبتنی بر شواهد، نمودارها و تصاویر متعدد تأکید دارد تا اطلاعات در شرایط بالینی و حین تصمیمگیری سریع قابل استفاده باشند.
همچنین مسیر مراقبت فقط به انجام پروسیجر ختم نمیشود؛ انتخاب بیمار، آمادهسازی پیش از مداخله، مدیریت حین کار و مراقبت پس از پروسیجر در کنار یکدیگر بررسی میشوند. فصلهای پایانی نیز به استانداردهای آموزش، تعداد پروسیجرهای موردنیاز برای کسب مهارت و ثبت الکترونیک اطلاعات Cath Lab برای Quality Improvement میپردازند.
این کتاب بیشترین ارزش را برای فلوها و متخصصان قلب مداخلهای، متخصصان قلب و عروق، پزشکان فعال در Cath Lab و افرادی دارد که با Structural Heart، مداخلات عروق محیطی یا مدیریت بیماران پیچیده کرونری سروکار دارند. برای دستیار قلب نیز میتواند پلی میان اصول کاتتریزاسیون و پروسیجرهای پیشرفتهای باشد که در دوره Fellowship با آنها مواجه خواهد شد.